Mantelzorgwoning in de tuin zonder vergunning

Wie een ouder, partner of kind verzorgt, kan diegene vaak zonder vergunning laten wonen in een uitbouw of een gebouw in de tuin. Voor het gebouw gelden dezelfde regels als voor elke uitbouw of schuur: aan de achterkant, niet te hoog en niet te groot. Het verschil zit in het wonen. Normaal mag niemand zelfstandig wonen in een bijgebouw verder dan 4 m van je huis. Voor mantelzorg mag dat wel, zolang de zorg duurt.¹⁴

Wat telt als mantelzorg?

Mantelzorg is intensieve zorg die je niet als beroep geeft, aan iemand met wie je een band hebt, en die verder gaat dan wat huisgenoten gewoonlijk voor elkaar doen. Dat de zorg nodig is, moet je kunnen laten zien met een verklaring van een huisarts, wijkverpleegkundige of een andere adviseur die de gemeente aanwijst.³⁴

Wie in de mantelzorgwoning woont, mag de persoon zijn die zorg krijgt, of de mantelzorger zelf. De zorg moet tijdelijk zijn: het gaat om een situatie die ophoudt.⁴

Het gebouw: dezelfde regels als een uitbouw of schuur

• Een uitbouw aan je huis. Tot 5 m hoog en met de woonruimte alleen op de begane grond. De regels voor een uitbouw.
• Een los gebouw in de tuin. Verder dan 4 m van je huis tot 3 m hoog, of hoger met een schuin dak. De regels voor een gebouw in de tuin.
• Een bestaand gebouw ombouwen. Een garage of schuur die er al staat, mag je inrichten met een keuken, badkamer en toilet.⁶

In alle gevallen staat het aan de achterkant van je huis, meer dan 1 m van de straat, en telt het mee met alles wat je al bij je huis hebt gebouwd. Reken uit hoeveel ruimte je hebt.²

Een mantelzorgwoning is altijd verbonden met je eigen huis: hij hoort erbij.⁶ Het bouwwerk moet wel voldoen aan de technische eisen voor veiligheid en gezondheid, ook als je geen vergunning nodig hebt. Welke regels gelden nog steeds.

Als de zorg stopt

Houdt de mantelzorg op, bijvoorbeeld omdat je ouder naar een verpleeghuis verhuist, dan mag je de mantelzorgwoning niet langer als woning gebruiken.⁷ Het gebouw mag niet als zelfstandige woonruimte blijven bestaan.⁵

• In het huis woont weer één huishouden.
• Het gebouw in de tuin wordt weer een schuur, garage of werkruimte.
• Of een tijdelijk gebouw wordt weggehaald.

Wanneer heb je toch een vergunning nodig?

• Je huis is een monument, of het ligt in een beschermd stads- of dorpsgezicht.⁷ Meer hierover.
• Het gebouw komt te liggen in een veiligheidszone rond bijvoorbeeld een bedrijf of leiding.⁵
• Het gebouw wordt groter of hoger dan de regels voor een uitbouw of bijgebouw toestaan.⁵
• Je gemeente heeft in het omgevingsplan eigen regels voor jouw adres.

Wat 123bouwcheck controleert

Kies bij je bestelling “Voor mantelzorg”. De check toetst het gebouw aan alle regels voor plek, hoogte en oppervlakte, en neemt de uitzondering voor mantelzorg mee bij het deel verder dan 4 m van je huis. Of er echt sprake is van mantelzorg, kan de check niet beoordelen; daarvoor is de verklaring van een zorgverlener.